Kaynakça

Devam

KİTAPLAR

Gözdeki Kıymık – Yeni Türkiye Sinemasında Kadın ve Maduniyet İmgeleri

Hüseyin Köse & Özgür İpek, Metis Yayınevi, Mayıs 2016

gozdekikiymikKadınlar ve genç kızlar, azınlıklar, Kürtler, kent yoksulu genç erkekler, yerlerinden yurtlarından edilip büyük kentlere tıkıştırılanlar, Afrikalı göçmenler, eşcinseller, deliler, travma mağdurları, yaşlılar, ailesini katliamlarda kaybetmiş olanlar, kötü bir eğitimin içinde yönünü kaybeden genç insanlar, engelliler… –– yani başarılı, “normal” erkek dışında kalan büyük çoğunluk.

Bütün bu madunlar Türkiye sinemasının son dönem filmlerinde kendilerine daha önce görülmemiş ölçüde yer buldular. Tamamlayıcı bir tarzda, yan karakterler ve anlatılar olarak ya da ideolojileri aklamak üzere çarpıtılmış imgeleriyle değil, ana karakterler olarak kendi sesleriyle, filmlerin merkezine yerleşerek…

Adorno’nun “Gözünüzdeki kıymık en iyi büyüteçtir” sözünden adını alan kitap, bu değişimin çeşitli veçhelerini görünür hale getirerek, eleştirel bir değerlendirmeye girişiyor. Madunları ve maduniyet imgelerini filmler üzerinden ele alan bu incelemeler, bu yeni sinemasal muhayyilenin imkânlarını ve sınırlılıklarını görüntü, ses ve anlatı açısından irdelerken, aynı zamanda Türkiye toplumuna dair önemli bir kültürel, sosyolojik bilgi de üretiyorlar.

Women Screenwriters: An International Guide

Jill Nelmes, Jule Selbo, AIAA, 2015

Women ScreenwritersWomen Screenwriters is a study of more than 300 female writers from 60 nations, from the first film scenarios produced in 1896 to the present day. An overview is given of the history and background of women screenwriters in each nation and the challenges they faced. Individual entries illuminate the work of some of the most influential women writers. The scope and range of the book is far beyond any existing coverage of the subject. The volume is divided into six sections by continent: Africa, Asia, Australasia, Europe, North America and South America, and includes detailed coverage of female screenwriters from the United States, United Kingdom, France and Australia as well as nations such as Malta, Romania, South Africa, Russia and Switzerland. The volume is a rich resource and investigates the rarely discussed tradition of female screenwriting across the globe.

Doksanlı Yıllarda Türk Sineması

Serdar Karakaya, Yason Yayınevi, 2014

DoksanliYillardaTurkSinemasiDoksanlı yıllar, tüm dünyada son derece hızlı, şaşırtıcı değişimlerin yaşandığı bir dönem olarak insanlık tarihindeki yerini almıştır.Toplumsal, ekonomik, kültürel ve siyasal alanda yaşanan bu süreç her yanıyla Türkiye toplumunu da derinden etkilemiştir. Bu on yıllık süreçte özellikle iletişim alanında yaşananlar, küreselleşme olgusunun evrensel boyutlarda yarattığı ekonomik ve kültürel etkiler; kültürel kirlenme ve yayılmacılık, ulusal kültürlerin aşınması, uydu teknolojisindeki sıçramaya bağlı olarak sınır ötesi televizyon yayıncılığının yaygınlaşması, buna bağlı iletişim kavramı ve olgusunun içerik değiştirmesi, internetin yüz yıla damgasını vuran atağı gibi pek çok konu ve alt başlık araştırma alanı olarak belirmiştir.

100 Yılın Türk Filmi

Atilla Dorsay, Remzi Kitabevi, 2014

100Yilin100TurkFilmiAtillâ Dorsay, Türk sinemasının 100. yılı kutlamalarına bu kitabıyla katılıyor. Başlangıçtan beri yapılmış tüm önemli filmleri bulabildiği ölçüde izleyerek, klasikleri yeniden gün ışığına çıkararak, yakın tarihli filmlere günümüzden bir bakış getirerek…

Bu sinemaya olan ortak sevgimizi olabildiğince nesnellikle yoğuruyor, önemli üçleme ve ikilemeleri hatırlatıyor, sadece 100 film seçmenin zorluğuna karşın herkesin ve her filmin hakkını vermeye çalışıyor. Bu arada popüler sinemayı da hiç küçümsemiyor. Başarıp başaramadığı, siz sinemasever okurların takdiri olacak.

The City in Turkish Cinema

Hakkı Başgüney, Özge Özdüzen, Libra Kitapçılık ve Yayıncılık, 2014

The City in Turkish CinemaThis book has a variety of discussions on the mutual relationship between cinema and the urbanization process of Turkey, which is very much related to the concept of modernization in Turkey. The book includes a chapter on the history of cinema in Turkey and how the cinema in Turkey could be contemplated in relation to the development and consolidation of urban culture in Turkey. It is followed by two articles throwing light on the representation of cities and spaces in the new cinema in Turkey, relating the art of cinema and urban research to political events in Turkey, such as immigration, coup d’etats etc. The book also has two distinct viewpoints on the use of cinematic space in documentary cinema, which is described by the stepchild of cinema in Turkey, sentenced to invisibility and triviality, by one of our contributors, Can Candan. In order to delve deeply into the city, cinema and film culture in Turkey, the book also includes a chapter on the audiences of the international film festival in Istanbul, which is consisted of a discussion on the ways in which the urban audience in Istanbul utilizes to the film festival as a definite space of movie going.

Yüzyıllık Perde

Serkan Türk, Alakarga Yayınevi, 2014

Yüzyıllık PerdeTürk sineması 100 yaşında. Bir zamanlar eleştirilen, “Türk filmi” denerek küçümsenen Yeşilçam’a toplumumuzun da, aydınlarımızın da bakışı artık değişiyor. Klasik Yeşilçam filmlerinin ülkemizin değerli bir kültürel mirası olduğu yavaş yavaş anlaşılıyor. Yeşilçam neticede, bizi bize, bizim gibi anlatmış, güldürmüş, ağlatmış, duygulandırmıştır. Serkan Türk’ün yayına hazırladığı Yüzyıllık Perde, sinemamızın 100. yılı için hazırlanan kitapların en kalıcısı olmaya aday. Çünkü bu kitapta alışılagelen film değerlendirmeleri yok. Bu kitapta, edebiyatçıların anıları ve gözlemleriyle renklenmiş hatırası var. Neşeli Günler var, Züğürt Ağa var, Hababam Sınıfı var, Şark Bülbülü var… Bu filmlerin adları bile geçtiğinde hangimiz kendi hayatımızı hatırlamayız ki… Yüzyıllık Perde’yi okuyun… Sinema tarihimizle birlikte kendi yaşamınız da gözünüzün önünden geçecek…

Sinemamızın Yüzüncü Yılında 100 Yönetmen

Rıza Kıraç, Say Yayınları, 2014

Sinemamızın Yüzüncü Yılında 100 YönetmenSinema filmlerinin yaratıcısı yönetmenlerdir. Yönetmen bir dünya kurar, izleyicileri o dünyanın varlığına inandırır ve gerçekle hayal arasında bir yolculuğa çıkarır. Birkaç isim dışında, sinemamızı inşa eden yönetmenler hep oyuncuların gölgesinde kalmıştır. Sinemamızın Yüzüncü Yılında 100 Yönetmen, Türkiye sinemasının tarihsel gelişiminde iz bırakan, ulusal ya da uluslararası alanda başarılı olan ya da olmayan ama kendi türü içinde özgünlüğe sahip yönetmenlerin hikâyesini anlatıyor. Fuat Uzkınay’dan genç yaşta kaybettiğimiz Seyfi Teoman’a uzanan 100 yönetmenin hayatına, eserlerine ve sinema filmi yapma iradesine tanık olduğunuzda sinemamıza, yönetmenlere bakışınız değişecek. Bu kitap, Türkiye sinemasının yaratıcı öznesi olan yönetmenlerimize bir saygı duruşudur.

Film Eleştirisi

Lale Kabadayı, Ayrıntı Yayınları, 2013

Film ElestirisiFilm eleştirisi, film ile izleyici/okuyucu arasında sanatsal bağın kurulması için güçlü bir aracı konumundadır. Sinema çalışmalarının en önemli alanlarından birini oluşturan film eleştirisi, filmle ilgili bilgi vermenin çok ötesine geçen bir yaratım olarak kabul edilir. Film eleştirisi, disiplinlerarası ilişkiler kurularak, filmin, sosyolojik, ideolojik, psikolojik, felsefi, tarihsel bağlamda incelenmesini sağlar. Bu doğrultuda film eleştirisi, popüler okumalar değil, derinlemesine çözümlemeler gerçekleştirir. Film Eleştirisi-Kuramsal Çerçeve ve Sinemamızdan Örnek Çözümlemeler kitabı, film eleştirisinin teorik yapısını belirlemek ve eleştiri yazımında kullanılan yaklaşımları örnekler eşliğinde açıklamak üzere hazırlanmıştır. Kitap, eleştiri kavramının incelenmesini ve eleştiri yazımında yararlanılan temel kavramları ele alır. Ayrıca film eleştirisinde kullanılan yaklaşımları irdeleyerek, seçilen filmlerle eleştiri yazımını örneklendirir. Lale Kabadayı’nın kitabı, kuramsal çerçeve ile sinemamızdan örnek çözümlemeleri biraraya getirerek bu alandaki büyük bir boşluğu doldurma amacındadır. Kitap bu doğrultuda, tüm sinemaseverler için rehber bir çalışma olma niteliğindedir.

Dikkat Çekim Var!

Ceylan Özgün Özçelik, Çağın Yayınları, 2013

Dikkat Cekim VarYaklaşık on yıl yayında kalan ve Türkiye’deki sinema kültürünün gelişimine önemli katkı sunan sinema programı En Heyecanlı Yeri artık kitap olarak raflarda.

Türkiye sinemasının son 10 yılından demetler Dikkat Çekim Var’da!

Arşiv niteliğindeki kitapta yer alan yirmi sohbet, Türkiye sinemasının son 10 yıl içerisinde ürettiği önemli filmlerin izini sürüyor, bu üretimi gerçekleştiren önemli sinema insanlarıyla bu süreci ve filmlerin öyküsünü sayfalara taşıyor. En Heyecanlı Yeri programını hazırlayıp sunan Ceylan Özçelik, programın farklı dönemlerinden seçtiği sohbetleri, konuşma diline sadık kalarak kitaba aktardı. Her bir sohbete, anılarından beslenen giriş bölümleri yazdı ve kitaba, arşivinden tadımlık sinema görselleri iliştirdi.

Türkiye Sinemasının 22 Yılı

Deniz Yavuz, Antrakt Sinema Kitaplığı, 2013

TurkSinemasinin22YiliTürkiye sinemasının son 22 yılına sayısal verilerle ışık tutan bu kitapta yapımcılar, film işletmecileri, ithalatçılar ile sinema salon ve bina sayılarına yönelik kesin ve detaylı veriler okuyucuya sunuluyor. Özellikle yapımcı, ithalatçı ve dağıtımcı üçgenindeki son 22 yıllık sektörel devinim sayısal analizlerle veriliyor. Eurimages ve Bakanlık desteklerine de eğilen bu titiz çalışma özellikle Türkiye’de sinema vizyonlarının yapısal olarak değiştiği 1990 yılından başlayarak 2011’e dek uzanıyor. 1980 yılından bu yana vizyon filmlerinin ‘enlerini de bulabileceğiniz bu kitapta bölümlere özel arşiv fotoğrafları eşlik ediyor…

Türk Sineması ve Arabesk

Ahsen Yalvaç, Agora Kitaplığı, 2013

TurkSinemasiVeArabeskAhsen Yalvaç yenilikçi Türk sinemasının ‘Tabutta Röveşata’, ‘Kasaba’ ‘Güneşe Yolculuk’ filmleri üzerine yoğunlaşarak, bir şehir sanatı olan ‘sinema’da, yine şehrin doğurduğu bir popüler kültür olarak ‘arabesk’in nasıl işlendiğini ve günümüz toplumunun kültürel dokusunda bu öğelerin nasıl yer ettiğini ortaya koymaktadır.

 

 

 

Yüz Yüze 100 Yüz

YKY, 2013

yuzyuzeGençlerin sivil toplum kuruluşu Toplum Gönüllüleri Vakfı (TOG), her biri kendi alanında sıra dışı başarılara imza atmış olan kişileri Toplum Gönüllüsü gençlerle yaptıkları söyleşilerle “Yüz Yüze 100 Yüz” adlı kitapta bir araya getirdi. Eğitim, girişimcilik, medya, sanat, spor gibi alanlarda fark yaratan isimleri Toplum Gönüllüsü gençlerle buluşturan Yüz Yüze 100 Yüz, içerdiği deneyim ve fikirler aracılığıyla günümüz gençliğine mesaj ulaştırmayı amaçlıyor. TOG, eleştirdiklerini değiştirebilmek için üreten, önyargılardan arınmaktan vazgeçmeyen, değişimle güçlenen gençlerin vakfı olarak 10. yılında yayımladığı bu kitapta toplumda barışı isteyen, yenilikçi, farklı olana saygı duyan kişilerle okura sesleniyor. Arzu Kaprol, Aynur Doğan, Berkun Oya, Cem Mansur, Erdil Yaşaroğlu, Gülse Birsel, Hasan Saltık, İshak Alaton, Ömer Madra, Şafak Pavey, Yaşar Kemal, Yavuz Turgul, Yeşim Ustaoğlu gibi iş, spor, medya, akademi ve kültür-sanat dünyasının önemli isimlerini bir araya getiren kitaptaki söyleşileri yapan Toplum Gönüllüleri ile konuklarının eşleştirilme süreci de TOG ruhuna uygun şekilde yapıldı.

Cinemas of the Other: A Personal Journey with Film-Makers from Central Asia (Cinemas of Other)

Gönül Dönmez-Colin, Intellect Ltd, 2012

Cinemas of the OtherUpdated collections of recent interviews with filmmakers whose works represent trends in the film industries of Central Asia and the Middle East, these two new geospecific editions expand upon the earlier volume Cinemas of the Other: A Personal Journey with Film-Makers from the Middle East and Central Asia. Following an introduction delineating the histories of the film industries of the countries that make up the Middle East and Central Asia—including Iran, Turkey, and the Central Asian republics of Kazakhstan, Kyrgyzstan, Tajikstan, Turkmenistan, and Uzbekistan—both books contain interviews stretching over a decade, which position the filmmakers and their creative concerns within the social or political context of their respective countries. The striking variety of approaches toward each interview creates a rich diversity of tone and opens the door to a better understanding of images of “otherness” in film. In addition to transcripts of the interviews, each chapter also includes stills from important films discussed, biographical information about the filmmakers, and filmographies of their works.

Her Şeye Rağmen Ayakta: 90’lı Yıllar Türkiye Sineması

Şükran Kuyucak Esen, AKSAV Yayınları, 2012

HerSeyeRagmen“Çalışmamızın amacı, ayrıntılarıyla Türkiye Sineması’nın 90’lı yıllardaki durumunu ortaya koymak. Yani, “dağdan gelen”in “kovduğu bağdaki” olarak Türkiye Sineması, bu durum karşısında “ne yapmış?” onu görmek. Her şeye rağmen, sinema salonlarında yer bularak, izleyici sayısında Hollywood filmlerini yakalamayı başaran, dolayısıyla Türkiye Sineması’na nefes aldırıp onun yaşamını sürdürmesini sağlayan film adları ile oluşturalım soru cümlemizi yeniden: Türkiye Sineması, 90’lı yıllarda “Amerikalı” “Eşkıya”ya, “Güle Güle” diyebilmiş mi? “Güneşe Yolculuk” yapabilmiş mi, her şeye rağmen ayakta kalabilmiş mi? Gördüğünüz gibi, yanıtı içinde olan bir soru cümlesi bu. Çalışma içinde ele aldığımız filmlerin seçimini, bu bakış açısı ile gerçekleştirdik. Türkiye Sineması, 90’lı yıllardaki ölüm-kalım savaşımını kazanabilmek, her şeye rağmen ayakta olabilmek için çeşitli yollar denedi. İşte, bu deneme biçimleri içinde önemli yer tutan filmlerle, doksanlar döneminin toplumsal yapısının temsili olan filmlerden, örnekler belirledik. Gösterime çıkmış filmler arasından seçtiğimiz bu filmleri, dönemi temsil özelliğine ve sinemanın krizini aşma denemesine vurgu yaparak çözümledik.”

Öteki’nin Sinemaları

Gönül Dönmez Colin, Agora Kitaplığı, 2012

Öteki'nin SinemalarıSinema, kültürel bir izdüşüm olduğu kadar siyasi yanılgılarla analiz edildiği sürece de yabancısı olarak kalmaya devam edeceğimiz bir alan. Öteki’nin Sinemaları isimli kitap sinemayı odak noktasına alan politik ve kültürel bir not düşme denemesi. Asya’nın ve Orta Doğu’nun sinema anlayışlarını o ülkelerin önde gelen yönetmenleriyle yapılan söyleşilerle dile getiren kitap, oryantalist bir bakış açısından uzak durarak kameranın arkasındakilere, sınırların ötesindeki sırları soruyor.

 

 

Eleni, Niko, Maria ve Yorgo: Türk Sinemasında Rumlar

Gül Yaşartürk, Agora Kitaplığı, 2012

Türk Sinemasında Rumlar“Eleni, Niko, Maria, Yorgo: Türk Sinemasında Rumlar” başlıklı bu kitap, 1990 sonrası sinemamızda, karşımıza çıkan Rum karakterlerin hangi temalarla ilişkilendirildiklerini araştırarak, söz konusu temsillerin günümüz Rum cemaatiyle ilişkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır…

 

 

 

 

Yakın Plan Yeni Türkiye Sineması

Zahit Atam, Cadde Yayınları, 2011

Yakın PlanYakın Plan Yeni Türkiye Sineması, siyasal iktidar-sinema ilişkisinin kurulması ve sinema tarihimizin dönemlendirilmesi ile başlıyor. Bir doğu ülkesi olarak batıyla yüzleşme çabalarımız ve estetik aranışlarımızla birlikte sosyo-ekonomik yapımızdan psikolojik alana kadar derin ve köklü bir kırılma olan 12 Eylül’ün yarattığı yıkımların nasıl bir dönüşüm geçirerek Yeni Sinemada yansıtıldığını analizin merkezine alıyor. Dört Kurucu Yönetmenin bütün filmlerinin yakın plan analizi yapılırken, ‘yeni’nin tarihsel farklılıklarının izi sürülüyor. Bu zeminde yeni sinemamızın kuramlaştırılmasıyla birlikte yeni sinemanın siyasal söylemi tabloyu tamamlıyor.

Sinemamızda Değişim Rüzgarları

Atilla Dorsay, Remzi Kitabevi, 2011

Sinemamızda Degisim RuzgarlarıAtillâ Dorsay, önceki kitaplarıyla 1970 yılından itibaren Türk sinemasını film film izleyen ve tam bir dökümünü çıkaran çabalarını bu kez son altı yıla yoğunlaştırıyor. Ve 2005 başından 2010 sonuna dek izlediği tüm filmleri yakın takibe alıyor.

Çeşitli sinema olaylarına genel olarak bakan değerlendirme yazılarıyla birlikte kitap, sinemamızın adeta şaha kalktığı bu ilginç ve üretken dönemin eksiksiz bir dökümü, bir başka deyişle dünyaca tanınan ulusal sinemamızın romanı.

 

Yirmi Film Yirmi Deneme

Mehmet Serdar, Sözcükler Yayınları, 2011

Yirmi Film Yirmi DenemeBu kitapta, son yıllarda sinemamıza dünya çapında başarılar kazandıran yirmi film üzerine yazılmış değerlendirme yazıları okuyacaksınız. Nuri Bilge Ceylan, Zeki Demirkubuz, Semih Kaplanoğlu, Reha Erdem, Derviş Zaim, Yeşim Ustaoğlu, Özcan Alper ve Seren Yüce’nin sinema dünyalarını daha yakından tanıyacak, bu büyük yönetmenlerimize bir kez daha hayranlık duyacaksınız.

 

 

 

İstanbul Film Festivali’nin 30 Yılından 20 Yönetmen

İstanbul Kültür Sanat Vakfı, 2011

istanbul_filfestivalinden_20_yonetmen_width300_1Festivalin büyüttüğü 20 yönetmenin Muhsin Akgün tarafından çekilen fotoğrafları (ki bu fotoğrafla Atlas Pasajı’nda da sergilenmekte, festival sonuna kadar orada kalacaklar), bu yönetmenlerin festivalde izleyip kendilerini etkileyen bir film hakkında yazdıkları yazılar (bu filmler de Film Gibi 30 Yıl bölümümüzde gösteriliyor), yerli ve yabancı film eleştirmenlerinin bu yönetmenler hakkında yazdıkları yazılar ve festivalin kurucusu Vecdi Sayar, Atilla Dorsay ve Hülya Uçansu’yla yapılan röportajlar.

 

Su, Ölüm ve Yolculuk: Yeşim Ustaoğlu

Mizgin Müjde Arslan, Agora Kitaplığı, 2010

Su Olum YolculukYeşim Ustaoğlu’nun filmlerinin hiçbirinde neden ‘baba’ yoktur? Bütün filmlerinde çok özel anlamlar yüklenen su, yolculuk ve ölüm seyirciye neyi anlatır? Yönetmenin kişisel yaşam öyküsü ile sineması arasında nasıl bir bağlantı vardır? Yönetmen neden bizi Türkiye tarihiyle, ötekiyle, karakterin kendisiyle yüzleştirir? Bütün filmlerinde neyi sorgular? Neden bu kadar çok soru sorarız bir Yeşim Ustaoğlu filmi izlediğimizde?

Filmleri peş peşe izlendiğinde bir yönetmenin en gizli yanıyla, en çıplak kuytu köşesiyle yüzleşiliyorsa o yönetmen ‘auteur’dür… Auteur kuramı, karanlık bir yolda bir yönetmeni tanımamıza dönük bir fener gibidir. Auteur yönetmen, bir filmi çeken değil, ilk fikrin doğuşundan beyazperdede izlediğimiz ana değin geçen bütün sürede o filmi ‘yazan’dır. Bu kitap, Yeşim Ustaoğlu’nun sinemasına ‘auteur sineması’nın ışığında bir bakış sunmaktadır…

10 Yönetmen ve Türk Sineması

Ertekin Akpınar, Hayalet Kitap, 2009

10YonetmenSinema tarihimizin çeşitli dönemlerini temsil eden on yönetmenin kimlerle, nerelerde ve hangi koşullarda bu büyülü dünyaya adım attıklarını, filmlerini çekerlerken nelere dikkat ettiklerini, senaryolarını, oyuncu seçimlerini ve ‘motor’ dedikleri andan sonra sınırlı sayıdaki günlerini nasıl tasarlayıp hayata geçirdiklerini ve kendi zihinlerindeki dünyaları hangi kaynaklardan beslediklerini ortaya koyan “10 Yönetmen ve Türk Sineması”, sinemamızın arkaplanını merak eden ve Türk sinema tarihinin ayrıntılarında gezinmek isteyenler için keyifli ve bilgilendirici bir kitap…

 

Gecekondu Sineması

Engin Yıldız, Hayalet Kitap, 2008

gecekondu_sinemasi“Kitapta gecekondu olgusunu, film anlatısının merkezine koyan filmlere ağırlık verilmiştir. Türk sinemasının ve sinema sanatının, modern bir kültürel form olarak toplumsala ilişkin değişimlere eşlik ederken bir kültürel üretim alanına dönüştürülen gecekonduların sinematografik ele alınışları tarihsel süreç incelenerek ve bu doğrultuda dönemselleştirmeler yapılarak incelenmiştir.

 

 

 

Sinema Köşelerinde

İlhan Mimaroğlu, Okuyan Us Yayınları, 2007

sinema-koselerindeSüreyya Sineması’nda başladığı sinemaseverliği ile yarım yüzyılı aşan film arşivini, müzik kariyerinde olduğu gibi hep geniş tutan bir bilgeden A’dan Z’ye ilginç bilgiler ve yorumlar… Filmler, aktörler, müzisyenler, aktrisler ve yönetmenleri kendine özgü üslubuyla ele alan Mimaroğlu’nun takıntılarını, karşısına çıkanlar, iyi film kıtlığında neler izlediğini, arayıp da bulamadıklarını, festival deneyimlerini, aldırış etmediklerini, kıyıda köşede kalan mücevherlerin kimler olduğunu, Hollywood’un kara listesini “Sinema Köşelerinde” öğreneceksiniz.

Türk Sinemasını Yönetenler

Serdar Akbıyık, Cinius Yayınları, 2007

Türk Sinemasını YönetenlerTürk Sineması topladığı izleyici sayısı ve ürettiği film adediyle gerçek bir dirilişte. Bu noktada, filmlerin yaratıcıları olan yönetmenlerin ne yapmak istedikleri çok önemli. Özellikle ülke sinemasında baştan aşağı bir yenilenme söz konusu. Harta bu yenilenme o kadar ileri noktalara veriyor ki, ” Yeşilçam ” isminin önüne bir ” Eski ” nitelemesi oturtuluyor. Bu sadece sinemanın tanımlanmasıyla kalmıyor. Bunlarla beraber “Eski Yeşilçam Oyuncuları”, “Eski Yeşilçam Yönetmenler “gibi tanımlamalar da geliyor. Peki, bu kadar “Eski”ye karşı yeni olan ne? Veya yeni olan Türk Sineması ‘nı ne kadar ileri götürecek? İşte bu önemli sorulara cevap verecek olan en ehil isimler, son donem Türk Sineması’na damgasını vuran yönetmenler: Ezel Akay, Cem Başeskioğlu, Ferdi Eğilmez, Reha Erdem, Tayfun Güneyer, Çağan Irmak, Taylan Biraderler, Yeşim Ustaoğlu, Ümit Ünal ve Kutluğ Ataman.

Hayalet Ev

Asuman Suner, Metis Yayınları, 2006

Hayalet EvYeni Türk filmlerinin bize “hayalet evleri” anlattığını söylüyor Asuman Suner. Terk ettiğimiz, kimi zaman zorla boşalttırılmış, içinde hayaletlerin dolaştığı, tekinsiz, ürkütücü evler bunlar. Ama aynı zaman da bir türlü tam olarak geride bırakamadığımız, özlem duyduğumuz, karşısında çocuklaştığımız, döndüğümüzde eskisi gibi bulamadığımız, sürekli “hayaletini kurduğumuz” evler…

İncelemenin merkezinde Türk sinemasının son dönemdeki belli başlı yapıtları, örneğin Masumiyet, Mayıs Sıkıntısı, Tabutta Rövaşata, Eşkıya, Vizontele gibi filmler ve bu verimi borçlu olduğumuz önde gelen yönetmenler var: Zeki Demirkubuz, Nuri Bilge Ceylan, Yılmaz Erdoğan, Yeşim Ustaoğlu ve diğerleri. Yeni Türk sineması Türkiye’de “aidiyet” meselesi etrafındaki gerilimleri gözleyebileceğimiz verimli bir kültürel zemin sunuyor. Hem bu gerilimlere tanıklık ederek, kamusal alanda söze dökülemeyen endişe ve fantazileri gösteren kültürel bir alan açıyor hem de eleştirel bir müdahale platformu oluşturuyor.

Kültürel inceleme konusu olarak ele aldığı bu yeni Türk sinemasının, artık “ulusal sinema” çerçeve içine sığmadığını düşünen Suner’in zihnimizi farklı görme biçimlerine kışkırtan, elimize yeni kuramsal araç gereçler veren kitabı yetkin bir akademik çalışma. Yazarın henüz görmemiş olduğunuz filmler hakkında bile olsa, kolaylıkla takip edebilmenizi sağlayan canlı betimlemeleri ve başarılı anlatımı sayesinde mümkün oluyor bu.

Filmography of World History

Deanne Schultz, Greenwood, 2006

Filmography of World HistoryGlobal in scope and a practical tool for students and teachers of history, Filmography of World History: A Select, Critical Guide To Feature Films That Engage The Past includes description and analysis of over 300 historical films. A companion to Grant Tracey’s Filmography of American History, this critical reference book selects movies that represent aspects of world history from the middle ages through the twentieth century. These films adopt as their subject a wide range of historical events, people and societies of Africa, Asia-Pacific, Europe and Canada, and Latin America. Films are arranged alphabetically, with cross referencing by geographic area, time period, and five themes: History as Biography; Crossing Cultures; Civil, International and Sectarian Conflict; Society: Modernization and Tradition; and Redefining Historical Narrative. Each film entry includes production data, current U.S. home videodistributors, geographical and time setting, plot description, and references to critical literature. Over half of the entries provide extended analysis of the historical interpretation the film brings to the screen. Filmography of World History argues for the potential of feature films to teach us about the past and its reconstruction in academe and popular culture.

20. Yüzyılın Son Beş Yılında Türk Sineması

Âlim Şerif Onaran, Bülent Vardar, Beta Yayınevi, 2005

20YuzyilinBesYili“Türkiye’de sinemasının başlangıcı 14 Kasım 1914 olarak kabul edilir. Bu tarihten hareketle, sinema gibi önemli bir buluşun henüz ülkemizde yüz yılını geride bıraktığını söyleyemeyiz. Bir disiplinin tarihsel öykülemesini ele almak için bu sürenin yeterli olmadığı düşünülmelidir. Kaldı ki, bizim gibi belleğin oldukça zayıf olduğu ülkelerde, tarihsel araştırmalar yapmak çok daha güçleşmeye başlar.”

 

 

Türlerle Türk Sineması

Agâh Özgüç, Dünya Kitapları, 2005

turlerle_turk_sinemasi2000’in üzerinde yönetmen, oyuncu ve film adı..200’ün üzerinde nadir set fotoğrafı ve afiş…Agah Özgüç’ün Türk sinema tarihinin belleğini barındıran, yılların emeğiyle, sabırla oluşturulmuş zengin arşivinden seçilen görsellerle zenginleştirilen Türlerle Türk Sineması alanında bir ilk! Türksinama tarihini tür yaklaşımıyla süzen bu kitap, sinama tarihimizin unutulmuş bir çok ilginç yanını da tekrar gündeme getiriyor. Türk sinemasında Nazım Hikmet’in yeri, polisiye güldürü, cinsellik, kovboy filmleri, dinsel filmlerden mekan-dekor ilişkilerine kadar Yeşilçam’la ilgili söylenebilecek hemen her konuyu bir başlık altında inceliyor.

65 Yönetmenimizden Yerlilik, Ulusallık, Evrensellik Geriliminde Sinemamız

Donkişot Güncel Yayınlar, 2005

65_yonetmenYönetmen Artun Yeres, 80 dünya yönetmeniyle yapılan söyleşiler derlemesi “Göstermenin Sorumluluğu”ndan sonra, bilinçli bir seçme ve ayıklamayla Türk sinemasının yönetmenlerini, “yaptıklarıyla” değil “söyledikleriyle” karşımıza getiriyor. Söyleşiler bir mozaiğin irili ufaklı ve öznel parçalarını oluşturuyor. Söylenenlerin kimi iddialı, sinema kültürüyle renklendirilmiş, kimisi ise solgun, içeriksiz ve yer yer ironik. Kitap, bugün hızla ‘global pazarın metaına’ dönüşmekte olan dünya sinemasının geleceğinde yerimizin ne olabileceği, ne olması gerektiği tartışmalarının; geçmişteki, “yerli sinema”yı ulusal bir sinema kimliğine büründürme gayret ve arayışlarının yerini aldığı bir dönemde, yönetmenlerimizin sinemamıza ve sinemaya nasıl baktıklarını anlatıyor. 65 Yönetmenimizden Yerlilik, Ulusallık, Evrensellik Geriliminde Sinemamız: Yaptıklarımızın ve yapamadıklarımızın konuşmaları.

Sinemanın ‘Dişil’ Yüzü: Türkiye’de Kadın Yönetmenler

Semire Ruken Öztürk, Om Yayınevi, 2004

Sinemanin Disil yuzuSinemanın “Dişil” Yüzü, Türk sinema çalışmaları alanında kadın bilincine yer açmaya ve feminist eleştirel bakış açısının kapısını aralamaya çalışıyor. Diğer bir deyişle, bu kitap, Türk sinema tarihinin öteki yüzüdür. Bilinmeyen kadın yönetmenlerden (Feyturiye Esen, Birsen Kaya gibi) daha bilinen, tanıdık yönetmenlere (Bilge Olgaç, Handan İpekçi gibi) doğru Türk sinemasındaki yirmi üç kadın yönetmen, filmleriyle birlikte inceleniyor. Ortak özellikleri ve farklılıkları, algıları, anlayışları ve ürünleri ilk kez bütünlüklü bir biçimde bir kadın bakışıyla sorgulanıyor.

 

Sinemamızda Çöküş ve Rönesans Yılları

Atilla Dorsay, Remzi Kitabevi, 2004

Sinemamizda Cokus ve Ronesans YillariSinemamızın ‘yakın takipçisi’ Atilla Dorsay, 1990’ların başlarındaki çöküşten bugünkü ‘rönesansa’ kadar Türk Sinemasının serüvenini mercek altına alıyor. Yılda 6-7 film çekilip onların bile sinemalara gelmediği dönemden, tüm zamanların rekorlarını kırması beklanen G.O.R.A filmi dönemine nasıl gelindi? Hangi filmler dönüm noktası oldu, hangi evrelerden geçildi, hangi başyapıtlar ya da fiyaskolar çekildi? Tüm önemli filmlerin eleştirileri ve genel çerçeve yazılarıyla, bu 15 yılın tüm aşamaları artık elinizin altında. İster bir film kılavuzu olarak, isterseniz bir sinemanın romanı diye okuyun…

TEZLER

“Eurimages Sonrası Türk Sinemasında Etnik Kimlik Temsilleri”

Gülfidan Şen, Atatürk Üniversitesi, 2015

“Türk Sinemasında Nörolojik Belirtiler”

Mustafa Aykut Kural, Ankara Üniversitesi, 2014

“Türk Sinemasında Kara Film: Türsel Bir İnceleme”

Selda Bektaş, Erciyes Üniversitesi, 2014

“Türk Sineması’nda ‘Bireysellik’ Okumaları: Kaybedenler Kulübü ve Pandora’nın Kutusu Örnekleri”

Mehmet Ali Özkan, Maltepe Üniversitesi, 2012

“1960’tan Günümüze Türkiye’deki Politik Düşüncenin Sinematografik Sunumu”

Onur Keşaplı, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2012

“2000 Sonrası Türkiye Sineması’nda Kültürel, Siyasal, Toplumsal ve Ekonomik Hayatın Gerçekçi Temsili”

Ufuk Tambaş, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2011

“Yeni Türk Sineması’nda İstanbul Kent İmgeleri”

Tuğçe Kayaarası, İstanbul Kültür Üniversitesi, 2011

“Yeni Politik Sinema: Yeşim Ustaoğlu Sineması Üzerine Bir İnceleme”

Gökçen Cıvaş, Maltepe Üniversitesi, 2010

“Yeşim Ustaoğlu Filmlerinin Auteur Kuram Açısından İncelenmesi”

Mizgin Müjde Arslan, Marmara Üniversitesi, 2010

“Yeni Türk Sinemasının Estetiği: Tekrarlayan İmgeler”

Gamze Hakverdi, Hacettepe Üniversitesi, 2010

“Yeni Sinemanın Dört Kurucu Yönetmeni: Yeşim Ustaoğlu, Zeki Demirkubuz, Derviş Zaim, Nuri Bilge Ceylan”

Zahit Atam, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2010

“Yeşim Ustaoğlu Filmlerinin Auteur Kuram Açısından İncelenmesi”

Mizgin Müjde Arslan, Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, 2010

“1990’lardan Sonra Türk Sinema’sında Geçmişle Yüzleşme”

Billur Ülkü, Yüksek Lisans Tezi, Bahçeşehir Üniversitesi, 2010

“1990 Sonrası Türkiye Sineması’nda Kimlik: İki Örnek Kürt ve Rum Temsilleri”

Gül Yaşartürk, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2010

“Tarihi Yeniden Yazmak için Bir Araç Olarak Film: Türkiye’de Yeni Politik Sinema”

Esin Paça Cengiz, Kadir Has Üniversitesi, 2010

“Günümüz Türk Sineması’nda İstanbul’un Sunumu”

Gülşah Dümen, Marmara Üniversitesi, 2010

“Hafıza ile Hikayenin Arasında 2000 Sonrasında Yapılmış Üç Türk Filminin Anlatı Yapısının Analizi”

Ceyda Aşar, Bahçeşehir Üniversitesi, 2010

“1990’lar Sonrası Türk Siyasal Sineması”

Mesut Çiftçi, Marmara Üniversitesi, 2010

“Türk Sinemasında Kadın Yönetmenlerin Filmlerinde Erkek Temsili”

Didem Saatçı, Selçuk Üniversitesi, 2010

“İstanbul’un 1950 Sonrası Göç ile Değişen Kent ve Mimari Dokusunun Sinemadaki Temsili”

Necmiye Epli İşler, İstanbul Teknik Üniversitesi, 2010

“Türk Sineması’nda Fotoğraf ve Sinema Arasındaki Teknik ve Estetik Tema İlişkileri”

Ece Yıldırım, Marmara Üniversitesi, 2010

“1990 Sonrası Türkiye’de ‘Yönetmen Sineması’ Alanında Film Üretim Süreci”

Tülay Çelik, Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi, 2009

“Türk Sinemasında Çekim Sonrası Üretime Dayalı Teknik Altyapı Sorunları ve Bunun Sinema Sanatına Etkileri”

Ali Sait Liman, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2009

“2000-2007 Yılları Arasında Türk Sineması’nda Film Müziği Kullanımı”

Hakan Ali Akgün, Maltepe Üniversitesi, 2009

“Türk Sinemasında Etnik Kimlikler 1990’lı Yıllardan Günümüze Türk Sinemasında Etnik Kimlikler”

Pelin Erdal, Marmara Üniversitesi, 2008

“Postyapısalcı Bir Okumayla Eurimages Destekli Türk Filmlerinin Çözümlenmesi”

Murat Soydan, Ege Üniversitesi, 2008

“2000’li Yıllarda Türk Sineması’nda Etnik Kimlik Söylemi: Kürt Kimliğinin Temsilleri”

Devran Çakmak, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, 2008

“Boşluğa Uzanan Yol ‘Gedik'”

Nevruz Şahin, Marmara Üniversitesi, 2008

“1990 Sonrası Türk Sineması’nda Yabancılaşma Olgusu”

Arzu Ertaylan, Ege Üniversitesi, 2007

“Son Dönem Türk Sineması’nda Kentli Kimlik Bağlamında Ötekinin Sunumu”

Tuğba Elmacı, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2006

“Sinema ve İdeoloji Türk Sinemasında Politik Filmler”

Murat Tırpan, Ege Üniversitesi, 2004

“1980 Sonrasında Türk Sineması’nda Kadın Yönetmenlerin Bakış Açısından Kadın”

Gül Yaşartürk, Dokuz Eylül Üniversitesi, 2004

“Sinemada Toplumsal Cinsiyet Rolleri: 1980-1999 Yılları Arasında Türk Sinemasında Toplumsal Cinsiyet Rollerinin Sunu…”

Özlem Emine Ataman, Anadolu Üniversitesi, 2002